Tradycje rodzinnego stołu

Przekazywane z pokolenia na pokolenie przepisy na świąteczne potrawy to prawdziwa skarbnica rodzinnej tradycji. Zajrzyjmy do kuchni osób znanych i lubianych. I zobaczmy, co pojawia się na ich stole… 


Bożena Dykiel, aktorka znana m.in. z serialu „Na Wspólnej”

Przepis na mój ulubiony barszcz pochodzi od mojej teściowej z Grodna, ja go troszkę udoskonaliłam. Kiszenie zajmuje około 3 tygodni. Zakwas przygotowuję w kotle, w którym moja mama gotowała kiedyś pościel. Barszcz podaję z pasztecikiem z pieczarkami w cieście francuskim bądź naleśnikiem z kapustą.  

Barszcz z kiszonych buraków

Składniki na kiszone buraki:

  • 1 kg buraków
  • 1 l przegotowanej wody
  • 1 łyżeczka soli morskiej
  • 2 ząbki czosnku
  • ziele angielskie
  • liść laurowy  

Składniki na barszcz:

  • 1 kg ukiszonych buraków w zalewie
  • 2 l wody
  • 2 marchewki
  • 1 pietruszka
  • por (biała część)
  • 1 cebula
  • suszony majeranek
  • 1 ząbek czosnku
  • łyżeczka cukru
  • sól
  • pieprz
  • natka pietruszki 

Przygotowanie: Buraki umyć, obrać i pokroić w kostkę. Włożyć do słoika, dodać pozostałe składniki i zalać wodą. Przykryć ściereczką i odstawić w ciepłe miejsce na minimum 7 dni. Mieszać raz dziennie. Po tym czasie zlać do butelki i przechowywać w lodówce. Do dużego garnka włożyć obrane i pokrojone na grube kawałki: marchew, pietruszkę, cebulę oraz natkę. Gotować na małym ogniu 40 minut. Wyjąć warzywa i dodać ukiszone buraki z zalewą i czosnek. Doprawić do smaku solą, pieprzem i cukrem. Gotować na bardzo małym ogniu przez 30 minut. Uważać, aby nie zagotować barszczu.    

Teresa Lipowska, aktorka znana m.in. z serialu „M jak  miłość”

Zupa grzybowa, tradycyjny karp, śledź z cebulą i śmietaną to moje ulubione potrawy wigilijne. Mój styl to styl moich prababek i pradziadków.  

Karp tradycyjny

Składniki:

  • 1 karp o wadze 1,5–2 kg
  • 50 g masła
  • 2 ząbki czosnku
  • 1 łyżka natki pietruszki
  • sok z 1/2 cytryny
  • sól morska  

Przygotowanie: Karpia oczyścić z łusek, umyć pod bieżącą wodą i osuszyć. Naciąć skórę w kilku miejscach z obu stron. Czosnek obrać, rozetrzeć z solą, dodać do miękkiego masła, połączyć składniki. Dorzucić natkę pietruszki, sól, pieprz, wlać sok z cytryny. Całość ponownie wymieszać do uzyskania gładkiej masy. 3/4 farszu włożyć do wnętrza karpia. Pozostałą część wetrzeć w skórę. Umieścić rybę w naczyniu żaroodpornym. Zapiekać rybę przez 30 minut bez przykrycia w nagrzanym do 180 stopni C piekarniku. Jeżeli w tym czasie zbyt mocno się przyrumieni, przykryć naczynie pokrywką lub folią aluminiową.  

Zygmunt Chajzer, dziennikarz, gospodarz turniejów i programów rozrywkowych

Jedną z ulubionych wigilijnych potraw jest „śledzik cioci Basi". Nazwa nadana przez mojego syna Filipa pochodzi od autorki potrawy. Filety z matiasa podawane są w sosie curry z rodzynkami. Bazą sosu jest majonez, nieco soku ze świeżej cytryny, trochę cukru. Sos jest aromatyczny i lekko słodki. Pycha!  

Śledzik cioci Basi

Składniki:

  • 8 filetów śledziowych (matijasy)
  • 4 cebule
  • 2 łyżeczki curry w proszku
  • 4 łyżki rodzynek
  • sok z połowy cytryny
  • 2 łyżki majonezu 
  • 2 łyżki koncentratu pomidorowego
  • 4 ziela angielskie
  • liść laurowy
  • olej do smażenia
  • sól
  • pieprz  

Przygotowanie: Śledzie zalać wodą i moczyć przez pięć godzin. Namoczyć rodzynki. Po tym czasie wyjąć śledzie z wody i osuszyć. Cebulę obrać, pokroić w plasterki, zeszklić na gorącym oleju. Dodać curry, odsączone rodzynki, ziele angielskie, liść laurowy. Całość podlać wodą (300 ml). Przykryć, dusić do czasu, aż cebula będzie miękka. Dodać koncentrat pomidorowy, wymieszać. Zdjąć z ognia i wystudzić. Dodać majonez, doprawić do smaku solą i pieprzem. Śledzie pokroić na małe kawałki, wymieszać z sosem, odstawić na kilka godzin do lodówki.  

Beata Ścibakówna, aktorka filmowa i teatralna

Moją ukochaną potrawą są małe gołąbki z kaszą gryczaną i odrobiną kapusty, oczywiście bez mięsa.Przygotowywała je moja mama. Pamiętam, że po ukrojeniu rozsypywały się na talerzu. Dodatkiem do nich był olej rzepakowy, podawany w maleńkiej sosjerce obok talerza.  

Gołąbki z kaszą gryczaną

Składniki:

  • 1 kapusta włoska
  • 200 g kaszy gryczanej
  • 1 cebula
  • 100 g suszonych grzybów
  • jajko
  • sól, pieprz
  • olej rzepakowy do smażenia  

Przygotowanie: Grzyby zalać wodą, moczyć przez godzinę. Odsączyć i drobno posiekać. Ugotować kaszę, wystudzić. Sparzyć kapustę. Główkę umyć pod bieżącą wodą,  zdjąć 2-3 wierzchnie liście, wyciąć głąb. W dużym garnku zagotować wodę, wsadzić kapustę głąbem do góry. Po kilku minutach odrywać kolejne liście. Powtarzać proces aż do chwili zblanszowania wszystkich dużych liści. Obrać cebulę, pokroić w kostkę, wrzucić na rozgrzany wcześniej olej, podsmażyć. Dodać grzyby i smażyć kilka minut. Doprawić do smaku solą i pieprzem. Całość przełożyć do kaszy, wbić jajko, dokładnie wymieszać. Na liść kapusty nałożyć 2 łyżki farszu, zawinąć. Gotowe gołąbki przełożyć do garnka, zalać 500 ml wody, gotować 30 minut na małym ogniu.  

Aleksandra Kwaśniewska, dziennikarka, gospodarz turniejów i programów rozrywkowych

Uwielbiam śleżyki, które dodaje się u nas do kutii. Przepis na te chrupiące drożdżowe kuleczki przywiozła z Wilna moja prababcia. Piecze się je w ostatniej chwili, więc do kutii trafiają jeszcze gorące. Sama nie przepadam za makiem, ale za sprawą śleżyków na ten deser czekam całe 12 miesięcy.  

Kutia

Składniki:

  • 1 szklanka pęczaku
  • 400 g maku
  • 1 szklanka mleka
  • 100 ml miodu
  • 1/2 szklanki rodzynek
  • 1/3 szklanki kandyzowanej skórki pomarańczowej
  • 1/2 szklanki posiekanych orzechów laskowych
  • 1/2 szklanki suszonych śliwek
  • 1/2 szklanki żurawiny
  • łyżeczka aromatu migdałowego        

Przygotowanie: Pęczak wypłukać, zalać wodą i odstawić najlepiej na całą noc. Gotować do miękkości, odcedzić na sicie, ostudzić. Mak zalać wrzącym mlekiem, ugotować, wystudzić, zmielić 2 razy. Dodać do pęczaku wraz z miodem. Dodać pokrojone bakalie, aromat migdałowy, wymieszać. Kutię udekorować np. całymi orzechami laskowymi i schłodzić.  

Odeta Moro, dziennikarka, prezenterka telewizyjna

Jestem fanką pierogów z grzybami, a same grzyby uważam za fantastyczny wynalazek kulinarny. Nie znoszę zaś karpia, w związku z tym wybieram inne ryby, takie jak sandacz czy jesiotr, które można pięknie przyrządzi i są zdecydowanie bardziej szlachetne. Nigdy nie odmawiam sobie także śledzia, lubię go w każdej postaci. 

Pierogi z kapustą i grzybami

Składniki na ciasto:

  • 150 g mąki pszennej
  • 100 ml gorącej wody
  • łyżka masła
  • szczypta soli
  • 1 jajko (opcjonalnie)  

Składniki na farsz:

  • 750 g kiszonej kapusty
  • 20 g suszonych grzybów
  • 1 cebula
  • pieprz
  • sól
  • olej do smażenia  

Przygotowanie: Przesiać mąkę do miski, dodać sól, masło, jajko. Mieszać i stopniowo dodawać wodę. Połączone składniki wyjąć na posypany mąką blat i zagniatać do czasu, aż ciasto przestanie kleić się do dłoni. Ostawić na 20 minut. Grzyby namoczyć w gorącej wodzie. Kiszoną kapustę opłukać pod bieżącą wodą,  włożyć do garnka, zalać wodą i gotować do miękkości. Cebulę pokroić w drobną kostkę, zeszklić na patelni. Odsączone grzyby drobno pokroić i dodać do zeszklonej cebuli, podsmażyć. Odsączyć ugotowaną kapustę, poszatkować, dodać do grzybów i cebuli. Doprawić do smaku solą i pieprzem. Smażyć przez 10 minut. Wystudzić. Ciasto na pierogi rozwałkować, wyciąć kółka za pomocą szklanki. Na każdym położyć łyżeczkę farszu, skleić. Pierogi wrzucać do gotującej, lekko osolonej wody. Gotować przez 3 minuty liczone od czasu wypłynięcia.  

Patryk Pniewski, aktor, wystąpił m.in. w serialu „Pierwsza miłość”

Kroleśniki to jest to! Mama wymyśliła takie połączenie naleśnika i krokieta, bo siostra i ja nie przepadaliśmy za tradycyjnymi daniami wigilijnymi. A naleśniki uwielbialiśmy od zawsze…  

Krokiety

Składniki na ciasto:

  • 2 szklanki mleka
  • 2 szklanki gazowanej wody mineralnej
  • 4 szklanki mąki
  • szczypta soli
  • olej do smażenia  

Składniki na farsz:

  • 100 g pieczarek
  • 3 jajka
  • 1 duża cebula
  • sól, pieprz  

Składniki do smażenia:

  • olej
  • jajka
  • bułka tarta  

Przygotowanie: Przygotować ciasto. Wszystkie płynne składniki wymieszać w głębokiej misce wraz ze szczyptą soli, stopniowo dodawać przesianą wcześniej mąkę aż do uzyskania właściwej konsystencji ciasta. Usmażyć naleśniki, odstawić. W tym czasie 3 jajka ugotować na twardo, wystudzić, obrać i pokroić w kostkę. Pieczarki umyć pod bieżącą wodą, obrać i drobno pokroić. Cebulę posiekać, wrzucić na rozgrzany olej, dodać pieczarki, podsmażyć. Zdjąć z ognia, dodać posiekane jajka. Doprawić do smaku solą i pieprzem. Zawinąć farsz w naleśniki. Rozmącić jajka na talerzu, na kolejny nasypać porcję tartej bułki. Moczyć kolejno naleśniki w jajku i bułce. Wykładać na rozgrzany olej i smażyć na złoty kolor z każdej strony.