Kombucha – jakie ma właściwości i zastosowanie w kosmetyce?

Czym jest kombucha i jak powstaje?

Kombucha to fermentowany napój, który powstaje na bazie słodzonej herbaty – najczęściej zielonej lub czarnej. W procesie produkcji, kluczowym składnikiem jest tzw. grzyb herbaciany, a dokładnie symbiotyczna kolonia bakterii i drożdży (SCOBY), przypominająca galaretowatą masę. To właśnie dzięki niemu napój staje się lekko gazowany i ma charakterystyczny słodko-kwaśny smak.

Co ważne – ilość cukru w finalnym produkcie jest znacznie mniejsza niż użyta do wytworzenia herbaty, ponieważ w procesie produkcji zostaje zmetabolizowana przez przez dodane mikroorganizmy i przekształcona w inne cenne związki. Kombucha ma bardzo bogaty skład, który korzystnie wpływa na ogólną kondycję organizmu, w tym również skóry i włosów. Stanowi bogate źródło kwasów organicznych, enzymów, aminokwasów, witaminy C i z grupy B, minerałów – cynku, magnezu, wapnia, żelaza i miedzi, a także polifenoli, kofeiny i żywych kultur bakterii.

Dzięki temu znajduje ona szerokie zastosowanie jako napój prozdrowotny. Obecnie dostępny jest w różnych wariacjach smakowych, w zależności od dodatków. Oprócz płynnej, butelkowanej postaci gotowej do picia, produkt wykorzystywany jest również jako dodatek do kosmetyków – np. kremów, toników, żeli czy peelingów. Dzięki bogactwu składników, działanie kombuchy jest bardzo szerokie i trafia w potrzeby różnych rodzajów skóry oraz jej konkretnych problemów. Zyskuje również popularność wśród osób ceniących naturalną pielęgnację, świadomie wybierających produkty pochodzenia roślinnego.

Jakie właściwości ma kombucha?

Kombucha jest ceniona za swoje wszechstronne właściwości, wynikające z obecności witamin, kwasów organicznych oraz antyoksydantów. Dzięki procesowi fermentacji i bogatemu składowi zyskała popularność zarówno w kontekście diety, jak i nowoczesnej pielęgnacji.

Dzięki zawartości witamin z grupy B oraz składników mineralnych, kombucha bywa kojarzona ze wsparciem prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego. Jej spożywanie często łączy się z poprawą ogólnego samopoczucia, koncentracji i codziennej witalności. W literaturze pojawiają się również doniesienia sugerujące korzystny wpływ fermentowanej herbaty na wybrane procesy metaboliczne ( w tym obniżanie poziom cukru we krwi w przypadku cukrzycy typu 2 [1]) jednak zagadnienie to wciąż pozostaje przedmiotem dalszych obserwacji.

W kosmetykach, czyli w obszarze szczególnie istotnym z perspektywy pielęgnacji, kombucha wykorzystywana jest jako składnik wspierający codzienną rutynę beauty. Pomaga poprawić ogólne wrażenie kondycji skóry oraz wpisuje się w pielęgnację nastawioną na komfort, równowagę i ochronę przed czynnikami zewnętrznymi. Dzięki temu stanowi wartościowe uzupełnienie nowoczesnych formuł, które łączą naturalne składniki z aktualnymi trendami w pielęgnacji.

W dalszej części tekstu dowiesz się, jak te właściwości przekładają się na konkretne efekty widoczne na skórze.😉

Jak kombucha w kosmetykach działa na skórę?

Działanie fermentowanej herbaty w kosmetyce, ze względu na jej cenny skład, jest wielopłaszczyznowe. Produkty z jej zawartością stosowane są w celu zaspokojenia różnych potrzeb skóry, a najważniejsze z nich to:

• antyoksydacja – bogactwo przeciwutleniaczy, np. witaminy C, stanowi naturalną ochronę przed wolnymi rodnikami, ale również szkodliwym wpływem promieniowania UV. Dzięki temu skóra jest zabezpieczona przed niekorzystnym działaniem czynników zewnętrznych i przedwczesnym starzeniem;
• nawilżenie – obecność witamin (np. z grupy B) oraz minerałów (magnez, wapń) wspomagających funkcjonowanie bariery hydrolipidowej, sprawiają, że cera nie traci wody i zyskuje promienny wygląd;
• wsparcie mikrobiomu – produkty przemiany materii kultur bakteryjnych wspierają nie tylko pracę jelit, ale dbają też o mikrobiom skóry, poprawiając jej funkcje ochronne, zmniejszając podatność na podrażnienia i zmiany zapalne;
• delikatne złuszczanie – dzięki naturalnym kwasom zawartym w kombuchy ) dochodzi do usunięcia martwych komórek naskórka oraz stymulacji procesów odnowy. Efektem jest wygładzona skóra o świeżym wyglądzie;
• ujednolicenie kolorytu skóry i rewitalizacja – witamina C i kwasy organiczne mogą rozjaśniać przebarwienia , pobudzając przy tym produkcję kolagenu. Wszystko to sprawia, że twarz wygląda na młodszą, witalną i bardziej wypoczętą.

Z uwagi na bogaty skład, niektóre osoby powinny zachować ostrożność przed zastosowaniem kombuchy w kosmetykach. Przeciwwskazaniem jest alergia i nadwrażliwość na produkty fermentowane. Nie zaleca się także używania jej w przypadku skóry bardzo wrażliwej i z uszkodzeniami oraz po zabiegach z kwasami. Przed pierwszą aplikacją dobrze jest wykonać test uczuleniowy na mniejszym obszarze ciała.

Jakie są wskazania do stosowania kosmetyków z kombuchą?

Ekstrakty z kombuchy coraz częściej stanowią dodatek do nowoczesnych kosmetyków. Ich zastosowanie jest szerokie, dzięki temu z właściwości fermentowanej herbaty mogą korzystać osoby z różnymi rodzajami skóry. Jakie typy cery mogą skorzystać z tego typu receptur i jakie problemy dermatologiczne można z ich pomocą rozwiązać? Będą to przede wszystkim:

• cera dojrzała, wymagająca regeneracji – dzięki właściwościom przeciwutleniającym, aktywizującym produkcję kolagenu, ale również delikatnemu złuszczaniu i rozświetleniu skóry, ferment kombucha wykorzystywany jest w kremach, serach, esencjach rewitalizujących, przywracających gładkość i świeży wygląd,
• cera sucha – składniki sprzyjające zapewnieniu skórze odpowiedniej wilgotności, sprawiają, że ekstrakty herbaciane znajdują zastosowanie w kosmetykach nawilżających. Najczęściej wybierana formuła stosowana na twarz, oprócz kremu czy serum to maseczka, tonik lub esencja. Produkty do ciała to np. balsamy czy emulsje.
• cera tłusta, mieszana, trądzikowa – korzystny wpływ na mikrobiom skóry, działanie przeciwutleniające, łagodna eksfoliacja – wszystko to sprawia, że produkty z kombuchą sprawdzają się w przypadku tzw. cery problematycznej. Synergia składników i ich korzystnych właściwości, przyczynia się do regulacji wydzielania sebum, ograniczenia ilości szkodliwych bakterii wywołujących trądzik oraz likwidowaniu śladów pozapalnych. Fermentowaną herbatę można znaleźć w produktach drogeryjnych takich jak: peelingi, żele i pianki do oczyszczania twarzy, ale również w redukujących niedoskonałości kremach na noc, matujących kremach na dzień, tonikach czy maskach,
• włosy suche, zniszczone, wypadające – dzięki właściwościom nawilżającym, regenerującym, regulującym wydzielanie sebum, szampony z dodatkiem fermentowanej herbaty świetnie działają na skórę głowy i pasma, wzmacniając je, nadając połysku i elastyczności.

Czy picie kombuchy wpływa na skórę i włosy? 

W ostatnim czasie dużo mówi się o kombuchy jako prozdrowotnym napoju, wspierającym organizm “od środka”. Z drugiej strony, w rozważaniach specjalistów z branży beauty, pojawia się coraz częściej jako “hero ingredient” kosmetyków o korzystnym działaniu “zewnętrznym”.

W związku z tym rodzi się pytanie, czy picie kombuchy to tylko element zdrowego stylu życia, a jej kosmetyczne zastosowanie stanowi jedyną formę pielęgnacji i dbania o urodę? Wiele wskazuje na to, że te dwa aspekty się uzupełniają, ponieważ troska o ciało “od wewnątrz” naturalnie przekłada się również na wygląd.

Działanie upiększające może poniekąd sugerować skład napoju – m.in. zawarte w nim polifenole i witaminy – C, ale też z grupy B. Ilość tych ostatnich może dodatkowo wzrosnąć w procesie fermentacji, a jak wiadomo, odgrywają one istotną rolę w utrzymaniu naturalnej równowagi i witalności. Ich regularne dostarczanie z napojem może więc korzystnie wpływać na wygląd i kondycję skóry oraz włosów.

Równoległe stosowanie kombuchy w postaci napoju oraz w formie produktów pielęgnacyjnych, może przynieść lepsze efekty, warto jednak pamiętać o rozsądnym podejściu – uwzględniać ewentualne przeciwwskazania oraz zachować środki ostrożności, by codzienna rutyna była zarówno przyjemna, jak i bezpieczna.

Bibliografia:

1. C. Mendelson, S. Sparkes, D.J. Merenstein,C. Christensen, V. Sharma, S.Desale, J. M. Auchtung, C. Reen Kok, H.E. Hallen-Adams, R. Hutkins, Kombucha tea as an anti-hyperglycemic agent in humans with diabetes – a randomized controlled pilot investigation Frontiers in Nutrition, Volume 10 - 2023 ,https://www.frontiersin.org/journals/nutrition/articles/10.3389/fnut.2023.1190248/full?utm_source=chatgpt.com, [data dostępu: 18.10.2025].
2. C. Dufresne, E. Farnworth, Tea, Kombucha, and health: a review, https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0963996900000673, Food Research International Volume 33, Issue 6, July 2000, Pages 409-421, [data dostępu: 18.10.2025]. 
3. J. Ciećko, A. Romańska, M. Moryl, J. Kaczmarczyk, P. Domaradzki, M. Kowalczyk, Wybrane składniki aktywne w przeciwstarzeniowych preparatach kosmetycznych, Nauki przyrodnicze i medyczne 2022, https://www.naukowcy.org.pl/wp-content/uploads/2022/10/4.-WYBRANE-SKLADNIKI-AKTYWNE-W-PRZECIWSTARZENIOWYCH-PREPARATACH-KOSMETYCZNYCH.pdf,  [data dostępu 18.10.2025].
4. B. Waszkiewicz-Robak, E. Biller, K. Kulik, M. Bazarnik, M. W. Obiedziński, Funkcjonalny i pokrzepiający napój kombucza – właściwości prozdrowotne i bezpieczeństwo zdrowotne, Probl Hig Epidemiol 2016, 97(4): 335-340, http://www.phie.pl/pdf/phe-2016/phe-2016-4-335.pdf, [data dostępu: 18.10.2025].
5. Dr n. med. D. Wnęk, Kombucha – skład i właściwości, Medycyna Praktyczna 2022, https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/292968,kombucha-sklad-i-wlasciwosci, [data dostępu: 18.10.2025].