Fot. Shuttershock.com

Jak przygotować się do ciąży

Kiedy podjąć decyzję o dziecku, kiedy zacząć brać kwas foliowy i czy warto używać testów owulacyjnych - doktor Ryszard Rutkowski, ginekolog położnik, radzi jak przygotować się do ciąży. 

Uważa pan, że ciążę należy zaplanować?
Myślę, że warto przygotować się do ciąży. Mam coraz więcej pacjentek, które przychodzą do gabinetu i mówią: „Panie doktorze, myślę o ciąży, co mam zrobić, żeby wszystko było dobrze?”. Lubię takie podejście. Można dzięki temu uniknąć wielu stresujących sytuacji. I nie warto odwlekać decyzji o dziecku. Biologicznie najlepszy czas na ciążę to 25–27 lat na pierwsze dziecko i 30 na drugie.

Co zaleca pan kobietom planującym ciążę?
Zawsze proszę moje pacjentki, żeby przed ciążą oznaczyły grupę krwi, wykonały badania przeciwciał różyczki, toksoplazmozy i cytomegalii. Są to choroby niebezpieczne dla płodu. Dlatego lepiej zachodzić w ciążę dopiero po wykluczeniu ich obecności. Różyczka na przykład potrafi przebiegać bezobjawowo i kobieta może nawet nie wiedzieć o jej obecności.

A co z toksoplazmozą? Gdy byłam w ciąży, przestałam odwiedzać znajomych, którzy mieli koty, tak bardzo bałam się zarażenia. Czy słusznie?
Kiedyś rzeczywiście koty były źródłem toksoplazmozy, w czasach, gdy żywiły się innymi dzikimi zwierzętami. Koty, mieszkające w domach, nie są niebezpieczne, bo źródłem choroby są pasożyty bytujące w surowym mięsie niewiadomego pochodzenia.

Panie doktorze, a inne choroby niebezpieczne dla płodu? Czy należy badać się pod kątem żółtaczki albo wirusa HIV?
Oba wirusy, które pani wymieniła, nie są przeciwwskazaniem do zajścia w ciążę. W pierwszym trymestrze ciąży wszystkie pacjentki są badane na ich obecność. Jeśli wyniki są pozytywne, kobiety zostają skierowane do odpowiednich poradni pod opiekę specjalistów.

Załóżmy więc, że choroby przy planowaniu ciąży zostały już wykluczone. O czym kobieta powinna jeszcze pamiętać?
W czasie starania się o dziecko powinna łykać kwas foliowy. Wszystkie towarzystwa ginekologiczne są co do tego zgodne. Suplementacja kwasem foliowym dwa miesiące przed zajściem w ciążę oraz w pierwszych tygodniach ciąży zmniejsza liczbę wad ośrodkowego układu nerwowego, czyli mózgu u płodu.

Warto też zadbać o zęby, wyleczyć wszystkie ubytki. W czasie ciąży rosnący płód korzysta ze zgromadzonych przez matkę zasobów, również wapnia. W im lepszym stanie będzie organizm matki, tym lepiej zniesie wyczerpujący okres dziewięciu miesięcy i tym zdrowsze urodzi się dziecko.

dieta, suplementy, witamina D3?
Przede wszystkim należy dbać o zrównoważoną dietę. W okresie jesienno-zimowym, gdy jest mniej słońca, owoców oraz warzyw i jesteśmy narażeni na ich niedobory, dobrze jest brać witaminy. Ja swoim pacjentkom oraz ich partnerom polecam zestawy odpowiednio skomponowane pod kątem płci, ponieważ dobrze wpływają na organizm kobiety oraz na jakość nasienia u mężczyzny. Nie należy jednak przesadzać z suplementami. Zalecam zdrowy rozsądek, pozytywne nastawienie i dbanie o szczęście.

Szczęście?
Tak. Trzeba mieć szczęście i czuć się szczęśliwym. Często uprawiać seks, najlepiej w czasie jajeczkowania. Pomocne mogą się okazać testy owulacyjne.

Seks z testem owulacyjnym w ręku?
Są szybkie i nie wpływają na nastrój w sypialni. Przydatne zwłaszcza dla kobiet, które nie mają regularnych miesiączek.

Czyli planujemy ciążę, dbamy o sobie i odstawiamy wszystko, co nam szkodzi?
Tak. Na pewno trzeba rzucić papierosy. Radziłbym ograniczyć alkohol i mniej się stresować. I zalecenia te dotyczą nie tylko kobiet. Trudności z zajściem w ciążę często leżą także po stronie mężczyzn. W 50 proc. niepłodność jest spowodowana przez gorszą jakość nasienia. W ciągu ostatnich kilku lat obserwujemy, że jest z tym coraz większy problem.

Czy wiadomo dlaczego?
Nie do końca. Stres, zatrucie środowiska, obcisła bielizna. Przyczyny są złożone. A faceci nie chcą się badać.

Uważają, że to niemęskie?
Ano właśnie. I wielka szkoda, bo u mężczyzny badanie nasienia jest bardzo proste. U kobiety trzeba przeprowadzić znacznie bardziej skomplikowane badania. Co nie oznacza, że jeśli pokażą one, że wszystko jest w porządku, łatwiej będzie zajść w ciążę. To dość skomplikowana materia.

Jak długo trzeba próbować, żeby uznać, że czas zwrócić się po pomoc do specjalisty?
Oficjalnie rok, ale ja uważam, że po pół roku bezskutecznych starań, tzn. regularnego współżycia bez stosowania jakiejkolwiek antykoncepcji, należy zgłosić się do lekarza. Zwykle kieruje się pary do kliniki niepłodności, gdzie jest odpowiednie zaplecze laboratoryjne, żeby sprawdzać hormony czy monitorować jajeczkowanie, dokładniej niż testem owulacyjnym. Na szczęście współczesna medycyna jest w tym zakresie bardzo pomocna.

Trzeba tylko świadomie podejść do tematu planowania ciąży.
Dokładnie. I po partnersku. Ciąża jest wspaniałym okresem w życiu kobiety i mężczyzny! Obserwowanie i towarzyszenie rozwojowi dziecka w łonie matki od poczęcia jest niezapomnianym i cudownym przeżyciem. Także dla ojca.

Rozmawiała: Ewa Jałochowska