Witamina D – wsparcie codziennej pielęgnacji skóry, włosów i paznokci

Witamina D – jaką rolę pełni w organizmie?

Witamina D to związek rozpuszczalny w tłuszczach, który występuje w dwóch różnych formach, jako:

• witamina D2 (ergokalcyferol)
• D3 (cholekalcyferol).

Chociaż obie wspierają utrzymanie prawidłowego poziomu tego składnika w organizmie, różni je źródło pozyskiwania oraz sposób w jaki są metabolizowane.

Skąd pochodzi witamina D?

• Witamina D2 występuje głównie w roślinach i grzybach.
• Witamina D3 pochodzi z produktów odzwierzęcych – np. tłustych ryb, żółtek jaj, wątróbki wołowej, ale również – co ciekawe – ze słońca, a dokładnie promieniowania UVB.

Proces syntezy skórnej zachodzi dzięki połączeniu światła słonecznego i temperatury ciała, które przekształcają obecny w skórze związek w witaminę D3.

Słońce a synteza witaminy D

Chociaż odpowiednia ekspozycja na słońce mogłaby w pełni pokryć dzienne zapotrzebowanie na witaminę D, w wielu krajach, w tym w Polsce, przez znaczną część roku jest to praktycznie niemożliwe – kąt padania promieni słonecznych jest wtedy zbyt niski, by organizm mógł wytworzyć jej wystarczającą ilość. Wiadomo też, że należy zachować umiar, ponieważ nadmierna ekspozycja na promieniowanie UV zwiększa ryzyko poparzeń i nowotworów skóry.

Dlaczego forma D3 jest szczególnie istotna?

Obie formy witaminy D są dobrze wchłaniane, jednak D3 przekształcana jest skuteczniej, dostarczając więcej aktywnej postaci - kalcytriolu.

To właśnie proces przekształcania w tę formę sprawia, że związek jest uważany za prohormon – dopiero po przemianach w wątrobie i nerkach może efektywnie wspierać organizm.

Najważniejsze funkcje witaminy D

Aby zapobiegać niedoborom, oprócz zbilansowanej diety, zaleca się więc (zwłaszcza w okresie jesienno-zimowym) suplementację cholekalcyferolu. Dlaczego to ważne? Ponieważ jego działanie wpływa na funkcje zachodzące w wielu ważnych układach i narządach. Właściwości witaminy D to m.in.

• reguluje poziom wapnia i fosforu, wpływając na mineralizację kości,
• pomaga utrzymać prawidłowy poziom glukozy we krwi,
• wspiera odporność,
• korzystnie oddziałuje na serce, układ krążenia i funkcjonowanie układu nerwowego.

Istnieją także badania sugerujące, że jej suplementacja zmniejsza ryzyko zachorowalności na różnego rodzaju nowotwory [1].

Witamina D a uroda

Nie można również pominąć funkcji witaminy D w aspekcie dbania o urodę. Nie bez powodu niektórzy nazywają ją “witaminą piękna”, ponieważ wywiera korzystny wpływ na wygląd skóry, włosów i paznokci. Jej działanie jest wszechstronne i wynika m.in. z obecności w skórze licznych receptorów witaminy D, dzięki którym może wpływać na różne procesy komórkowe. W tym kontekście, działa ona wielowymiarowo:

• wspiera odnowę komórek,
• pomaga utrzymać elastyczność skóry,
• sprzyja dobrej kondycji włosów i paznokci.

To właśnie dzięki temu jej rola w pielęgnacji jest tak szeroka.

Witamina D a skóra – jakie pełni funkcje?

Witamina D wpływa na skórę stymulując przede wszystkim jej naturalne procesy odnowy. Dzięki temu wspiera nie tylko wygląd, ale również wszystkie ważne funkcje jakie pełni. Na jakie dokładnie efekty można liczyć dbając o zachowanie odpowiedniego poziomu “witaminy słońca”? Jest to przede wszystkim:

Działanie przeciwzapalne i łagodzące

Dzięki hamowaniu nadmiernej aktywności komórek zapalnych, skóra jest mniej podatna na podrażnienia i wszelkie ich objawy, np. zaczerwienienie i pieczenie. Takie właściwości są przydatne szczególnie w przypadku cery wrażliwej. Ponadto, niektóre badania podkreślają, że witamina D stosowana na łuszczycę i inne choroby dermatologiczne o podłożu zapalnym, może poprawić kondycję skóry i zmniejszyć nasilenie objawów [2].

Regulacja wydzielania sebum

Poprzez wpływ na pracę gruczołów łojowych, witamina D dobrze działa na cerę tłustą i mieszaną, minimalizując produkcję sebum i zapobiegając nadmiernemu błyszczeniu twarzy.

Działanie antyoksydacyjne

Dzięki zwiększeniu liczby przeciwutleniaczy i wsparciu naturalnej ochrony komórek przed wolnymi rodnikami, skóra jest zabezpieczona przed niekorzystnym działaniem czynników zewnętrznych i przedwczesnym starzeniem [3]. Jest to ważne w przypadku każdego rodzaju cery, zwłaszcza nadreaktywnej i dojrzałej, 

Wsparcie regeneracji

Poprzez stymulowanie procesów odnowy – usuwania martwych i tworzenia nowych komórek, skóra szybciej się goi. Wiele osób zastanawia się czy witamina D pomaga dzięki temu na trądzik? Owszem, takie działanie w połączeniu z właściwościami przeciwzapalnymi przyspiesza redukcję zmian trądzikowych i może poprawić wygląd cery problematycznej, 

Nawilżenie i wzmocnienie bariery hydrolipidowe

Dzięki wzmocnieniu naturalnej warstwy ochronnej skóry, zmniejsza się ryzyko utraty wody, co chroni ją przed przesuszeniem. Cera staje się przez to miękka, gładka i odporna na działanie czynników zewnętrznych. Takie działanie jest szczególnie cenne u osób z cerą suchą i wrażliwą.

 

Jak widać witamina D i jej działanie na skórę jest bardzo szerokie, dlatego dbać o jej poziom powinien każdy, niezależnie od rodzaju cery czy problemów dermatologicznych. Dzięki niej, cera może wyglądać świeżo, gładko i promiennie i lepiej radzi sobie z codziennymi wyzwaniami – np. zanieczyszczeniami czy promieniowaniem UV.

Jak witamina D wpływa na włosy?

Oprócz dobroczynnego działania na skórę, witamina D wywiera też korzystny wpływ na włosy. Jej rola jest tu bardzo ważna, ponieważ wspiera powstawanie nowych struktur odpowiedzialnych za ich wzrost. Jak to dokładnie działa? Otóż związek ten oddziałuje poprzez wspomniane już receptory obecne m.in. w komórkach skóry, ale również w mieszkach włosowych, pobudzając je do aktywności.

To właśnie dzięki nim może „dotrzeć” do włosów i pobudzić ich wzrost. Gdy receptory z powodu niedoboru witaminy D nie działają tak jak powinny, proces odnowy komórek naskórka zostaje spowolniony, a mieszki włosowe stają się słabsze [4]. Efektem tego jest zahamowanie prawidłowego cyklu wzrostu włosów i nadmierne ich wypadanie.

Niedobory mogą też odbić się na kondycji skóry głowy – zwiększając ryzyko stanów zapalnych i różnych form łysienia, takich jak łysienie plackowate, androgenowe, wynikające z łuszczycy czy nadmiernej produkcji sebum [5].

Z drugiej strony, prawidłowy poziom witaminy D wpływa na porost włosów oraz ich kondycję w sposób kompleksowy. Jej odpowiednia podaż zapewnia m.in.:

• regulację pracy gruczołów łojowych,
• zmniejszenie nadmiernego rogowacenia skóry głowy,
• ograniczenie procesów zapalnych w okolicy mieszków,
• regulację cyklu wzrostu włosa.

Dowodem na jej znaczącą rolę w tym aspekcie jest również fakt, że suplementację zaleca się  jako wsparcie kuracji w przypadku łysienia plackowatego.

Czy objawy niedoboru witaminy D są widoczne na skórze?

.Niedobór witaminy D w organizmie może dawać objawy zdrowotne, widoczne również na skórze. Jakie zmiany wyglądzie mogą wskazywać na niedostatek tego składnika? Są to przede wszystkim: 

Przesuszenie skóry

Niższy poziom nawilżenia to jeden z symptomów mogących sugerować niedobór “witaminy słońca”. Towarzyszy mu napięcie skóry – szczególnie na twarzy oraz łuszczenie się naskórka.

Podrażnienia

Swędzenie i zaczerwienienie również mogą sygnalizować zbyt małe stężenie cholekalcyferolu we krwi. Wynika to z osłabienia naturalnej bariery ochronnej skóry. Osoby, które już wcześniej zmagały się z objawami cery wrażliwej, mogą być bardziej narażone na ich nasilenie, 

Nadmiar sebum

Reakcją na nadmierną suchość, może być zwiększona produkcja łoju i błyszczenie twarzy.

Większa skłonność do zmian zapalnych

Niedobór witaminy D osłabia układ immunologiczny i sprzyja nasileniu reakcji zapalnych w organizmie – również tych o podłożu dermatologicznym. Osoby zmagające się z przewlekłymi chorobami skóry – np. trądzikiem, AZS czy łuszczycą, mogą obserwować zaostrzenie dolegliwości w przypadku jej obniżonego poziomu we krwi.

Jak zadbać o prawidłowy poziom witaminy D dla dobrej kondycji skóry?

Ze względu na to, że w naszej szerokości geograficznej, trudno pozyskać wystarczającą ilość witaminy D poprzez ekspozycję na słońce, zaleca się jej suplementację. Jest to szczególnie ważne w okresie jesienno-zimowym, a także przy objawach niedoborów, które najlepiej potwierdzić badaniem krwi.

Dawkowanie witaminy D w kapsułkach, tabletkach, kroplach najlepiej ustalić z lekarzem na podstawie wyników badań i ogólnego stanu zdrowia. Wg ogólnych wytycznych jednak, dzienna dawka witaminy D dla dorosłej, zdrowej osoby do 75 roku życia to 2000 IU (50 µg), a powyżej tego wieku 4000 IU (100 µg).

Najlepiej spożywać ją rano lub wczesnym popołudniem, ponieważ wieczorne przyjmowanie może zaburzać wytwarzanie melatoniny, co utrudnia spokojny sen. Warto połączyć ją z posiłkiem zawierającym tłuszcz co ułatwi wchłanianie. Czas, po którym widać efekty stosowania takich preparatów, zależy od stopnia niedoboru.

U większości osób, suplementy z witaminą D, dają odczuwalne rezultaty po około dwóch tygodniach, natomiast w przypadku poważniejszych braków, pierwsze zmiany mogą być widoczne dopiero po kilku miesiącach. Dotyczą one przede wszystkim poprawy odporności, wzrostu energii, lepszego samopoczucia oraz lepszej kondycji  skóry i włosów.

Oprócz suplementacji, warto zadbać przede wszystkim o codzienną dietę. Źródła witaminy D w pożywieniu to przede wszystkim:

• tłuste ryby morskie (łosoś, makrela, śledź),
• jaja,
• nabiał wzbogacany witaminą D,
• wątróbka wołowa,
• oleje roślinne.

Urozmaicony jadłospis z pewnością będzie dodatkowym wsparciem w utrzymaniu prawidłowego poziomu tego cennego związku i pozwoli zachować dobrą kondycję oraz promienny wygląd.

Czy są kosmetyki z witaminą D?

Witamina D odgrywa istotną rolę w pielęgnacji skóry nie tylko jako suplement. Obecnie na rynku pojawia się coraz więcej kosmetyków z jej analogami. W produktach pielęgnacyjnych występuje jako prowitamina D3, która pod wpływem szeregu procesów zachodzących w organizmie człowieka przekształca się w aktywną formę tego składnika.

W ofercie drogeryjnej, wśród tego typu preparatów znaleźć można np. sera i kremy prowitaminami witaminy D o działaniu:

• nawilżającym,
• kojącym,
• odmładzającym,
• regulującym wydzielanie sebum,
• chroniącym przed czynnikami zewnętrznymi.

Z uwagi na szeroki zakres działania, mogą z nich korzystać osoby z różnymi rodzajami skóry, np. cerą:

• suchą,
• tłustą,
• trądzikową,
• dojrzałą,
• wrażliwą.

Aktualnie, zgodnie z obowiązującymi przepisami UE [6], stosowanie “czystej” witaminy D w kosmetykach jest niedozwolone. W produktach leczniczych natomiast np. w miejscowej terapii łuszczycy wykorzystuje się jej aktywne analogi, które działają bez konieczności konwersji w skórze [6].

Bibliografia:

1. N. Keum, D.H. Lee, D.C.Greenwood, J.E.Manson, E.Giovannucci, Vitamin D supplementation and total cancer incidence and mortality: a meta-analysis of randomized controlled trials, Annals of Oncology, Volume 30, Issue 5p733-743 May 2019, https://www.annalsofoncology.org/article/s0923-7534%2819%2931159-7/fulltext?utm_source=chatgpt.com [data dostępu: 21.10.2025] 
2. Q. Li , H. Chan, Vitamin D and skin disorders: bridging molecular insights to clinical innovations, PubMed, 2025 Jul 18;31(1):259, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40681996/ [data dosstępu: 21.10.2025] 
3. H. Vázquez-Lorente, L. Herrera-Quintana, L. Jiménez-Sánchez, B. Fernández-Perea, J. Plaza-Diaz, Funkcje antyoksydacyjne witaminy D i metabolitów witaminy D, tachysterolu i lumisterolu pochodzących z CYP11A1: mechanizmy, implikacje kliniczne i przyszłe kierunki badań, PubMed 2024 17 sierpnia;13(8):996,  
4. https://pmc-ncbi-nlm-nih-gov.translate.goog/articles/PMC11351441/?_x_tr_sl=en&_x_tr_tl=pl&_x_tr_hl=pl&_x_tr_pto=rq [data dostępu: 21.10.2025] 
5. A. Alkhalifah, A. Alsantali, E. Wang, K.J. McElwee, J. Shapiro, Alopecia areata update: part I. Clinical picture, histopathology, and pathogenesis. J Am Acad Dermatol 2010, 62, 177-88  
6. M. Mahamid, O. Abu-Elhija, M. Samamra, A. Mahamid, N.W. Mahmud: Association between vitamin D levels and alopecia areata. Isr Med Assoc J 2014, 16, 367-370 
7.  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1223/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie produktów kosmetycznych, Załącznik II, pozycja 335, Ergokalcyferol (INN), cholekalcyferol (witaminy D2 i D3), https://www.crad.com.tr/UPLOAD/URUN/FILES/RegulationECNo1223_2009_CosmeticProducts-25130523063.pdf?utm_source=chatgpt.com [data dostępu: 08.01.2026]