Produkty dodasz do koszyka bezpośrednio
lub łatwo przeniesiesz je tutaj z listy ulubionych.
Promieniowanie UV codziennie oddziałuje na naszą skórę. Choć wspomaga syntezę witaminy D, nadmierna ekspozycja może prowadzić do fotostarzenia, poparzeń i zwiększonego ryzyka nowotworów. Dowiedz się, jakie są rodzaje promieniowania UV i jak skutecznie się przed nim chronić.
Promieniowanie UV (ultrafioletowe) to niewidzialne promieniowanie elektromagnetyczne, którego głównym naturalnym źródłem jest słońce oraz (w mniejszym zakresie) inne gwiazdy.
Choć Ziemia jest chroniona przed nadmiarem promieniowania UV dzięki warstwie ozonowej, jej postępująca degradacja sprawia, że coraz większa ilość promieni dociera do atmosfery.
To może wiązać się z wzrostem negatywnego wpływu na skórę i organizm człowieka.
Litery A, B i C w nazwach promieniowania UVA, UVB i UVC oznaczają zakresy fal ultrafioletowych różniących się długością oraz sposobem oddziaływania na organizm:
Promieniowanie UV stanowi jedynie niewielką część promieniowania słonecznego, jednak może istotnie wpływać na skórę, oczy i cały organizm.
UVA to promieniowanie o najdłuższej fali, które dociera do skóry przez cały rok, niezależnie od pogody. Przenika przez chmury i szyby oraz sięga do głębszych warstw skóry, w tym skóry właściwej.
Sprzyja powstawaniu wolnych rodników oraz uszkodzeniom kolagenu i elastyny, przyczyniając się do fotostarzenia skóry (stąd litera “A” w jego nazwie - od aging – starzenie.) Może także wywoływać reakcje fotoalergiczne i fototoksyczne oraz wpływać na funkcjonowanie układu odpornościowego.
Zwykle nie powoduje bezpośrednich oparzeń, dlatego jego skutki mogą być widoczne dopiero po latach.
UVB to promieniowanie o średniej długości fali, które działa głównie na powierzchni skóry, w obrębie naskórka. Jego natężenie zmienia się w zależności od pory roku i jest największe wiosną oraz latem.
Promieniowanie UVB pobudza produkcję melaniny, uczestniczy w procesie opalania i syntezie witaminy D. Jednocześnie odpowiada za większość oparzeń słonecznych (litera “B” w tym skrócie oznacza “burning”, czyli oparzenie) oraz może sprzyjać powstawaniu przebarwień i innych zmian pigmentacyjnych.
Długotrwała ekspozycja zarówno na UVA, jak i UVB może prowadzić do uszkodzeń DNA komórek skóry i zwiększać ryzyko rozwoju nowotworów. Promieniowanie UV może również podrażniać rogówkę i spojówkę oraz negatywnie wpływać na wzrok.
UVC to promieniowanie o najkrótszej fali i największym potencjale uszkadzania DNA. Jest jednak niemal całkowicie pochłaniane przez warstwę ozonową, dlatego w naturalnych warunkach nie dociera do powierzchni Ziemi i nie stanowi bezpośredniego zagrożenia w warunkach naturalnych.
Promieniowanie UVC wykorzystuje się między innymi w medycynie i przemyśle do dezynfekcji oraz sterylizacji.
Przeczytaj także: Najlepszy krem SPF 50 do twarzy? Sprawdź nasze TOP 10!
Wyróżnia się trzy rodzaje promieniowania UV: UVA, UVB i UVC. Każde oddziałuje na ludzki organizm w nieco innych sposób. - dr hab. n. med., prof. uczelni Magdalena Ciążyńska
Natężenie promieniowania UV zmienia się w zależności od miejsca, pory roku, pory dnia oraz warunków atmosferycznych. Najwyższe wartości obserwuje się zwykle w okolicach południa – latem nawet od 20 do 30% dziennej dawki promieniowania UV dociera do ziemi między 11:00 a 13:00, a aż 75% między 9:00 a 15:00 (za: https://www.iarc.who.int/) .
Na intensywność promieniowania UV docierającego do powierzchni Ziemi wpływają przede wszystkim:
(za: https://www.iarc.who.int/)
W regionach o klimacie umiarkowanym natężenie promieniowania znacząco różni się w zależności od pory roku, podczas gdy w pobliżu równika te zmiany są znacznie mniej odczuwalne
Indeks UV to wskaźnik określający natężenie promieniowania ultrafioletowego w danym miejscu i czasie. Informuje, jak silne jest promieniowanie słoneczne i jakie może mieć skutki dla skóry. Jego wartość jest często podawana w prognozach pogody, zwłaszcza latem, aby ułatwić ocenę ryzyka ekspozycji na słońce.
Indeks UV ma wartości od 0 do 11+, gdzie im wyższy wskaźnik, tym większe zagrożenie dla skóry. Już przy poziomie 3 zaleca się stosowanie ochrony przeciwsłonecznej, takiej jak filtry UV, okulary przeciwsłoneczne i nakrycia głowy.
Regularne sprawdzanie indeksu UV pozwala lepiej dostosować środki ochrony i unikać szkodliwego działania promieniowania.
Indeks UV wynosi 0 po zmroku, a w tropikach na dużych wysokościach może sięgać 15-16 przy bezchmurnym niebie. Największe natężenie UV występuje w południe, a jego intensywność maleje wraz z zachodem słońca.
Chroń nie tylko skórę, ale i oczy – noś okulary przeciwsłoneczne z filtrem UV i polaryzacją, aby zapobiegać podrażnieniom i chronić wzrok. Soczewki z filtrem to również dobra opcja. - dr hab. n. med., prof. uczelni Magdalena Ciążyńska
Istnieją jeszcze dwa typy promieniowania, o których warto wspomnieć. Jest to promieniowanie podczerwone (IR) i promieniowanie HEV, czyli światło niebieskie.
Wnika w skórę powodując uczucia ciepła lub gorąca. Może:
Jednak obiektywnie rzecz ujmując, aby ekspozycja na IR mogła wyrządzić rzeczywiste szkody, musiałaby być naprawdę intensywna i długotrwała.
Jest emitowane przez nowoczesne źródła światła oraz ekrany (komputery, laptopy, tablety, smartfony itp.), ale stanowi również naturalny składnik promieniowania słonecznego. Nadmierna ekspozycja zwiększa wyzwalanie wolnych rodników, które wpływają na starzenie się skóry i utratę jej elastyczności. Zbyt mocne wystawienie na emisję tego światła może również powodować problemy ze snem i mieć szkodliwe działanie na oczy.
Coraz częściej stosuje się filtry HEV w okularach, ale mogą być one również dodawane do kosmetyków, by zapewnić skórze jeszcze lepszą ochronę.
Aby skutecznie ograniczyć wpływ promieniowania UV na skórę i organizm, warto łączyć ochronę kosmetyczną, mechaniczną i zdrowe nawyki. Najlepsze efekty daje regularność i dopasowanie ochrony do warunków ekspozycji.
Warto:
Stosowanie tych zasad pozwala znacząco zmniejszyć ryzyko oparzeń, fotostarzenia i innych skutków nadmiernej ekspozycji na słońce.
Jeśli spędzasz dużo czasu przy oknie, stosuj SPF również w domu – promieniowanie UVA przenika przez szyby i może negatywnie wpływać na skórę nawet bez bezpośredniej ekspozycji na słońce. - dr hab. n. med., prof. uczelni Magdalena Ciążyńska
Nie. Promieniowanie słoneczne to ogólne określenie całego promieniowania emitowanego przez słońce. Obejmuje ono światło widzialne, promieniowanie podczerwone (IR) oraz promieniowanie ultrafioletowe (UV). Promieniowanie UV jest więc tylko jedną z części promieniowania słonecznego - tą, która ma największy wpływ na skórę.
Tak. Promieniowanie UVA przenika przez chmury i dociera do skóry nawet przy zachmurzeniu. UVB jest częściowo blokowane przez chmury, choć nie całkowicie - dlatego także w pochmurne dni może dochodzić do uszkodzeń skóry.
Częściowo. Promieniowanie UVA przenika przez szyby i może oddziaływać na skórę w pomieszczeniach oraz w samochodzie. UVB jest w dużej mierze zatrzymywane przez szkło.
Tak. Jego natężenie jest niższe niż latem, ale nadal oddziałuje na skórę.
Częściowo tak. Zwykła odzież może ograniczać dostęp promieniowania UV do skóry, ale nie zawsze blokuje je całkowicie. Cienkie, jasne i luźno tkane materiały przepuszczają więcej promieni niż ciemne, grubsze tkaniny o zwartym splocie. Najlepszą ochronę zapewniają ubrania z oznaczeniem UV Protection (UPF), które zostały zaprojektowane z myślą o ochronie przed słońcem.