Bakuchiol – czy faktycznie stanowi „roślinną alternatywę” dla retinolu?

Co to jest bakuchiol i skąd pochodzi?

Bakuchiol to składnik aktywny wielu produktów do pielęgnacji – zwłaszcza twarzy. Ma naturalne pochodzenie – pozyskuje się go z rośliny Psoralea corylifolia, znanej również jako Babchi lub Bakuchi, stąd jego nazwa. Surowiec tradycyjnie wykorzystywany jest w różnych rejonach Azji – głównie w tamtejszych praktykach dbania o kondycję skóry. Obecnie jednak, zdobywa popularność w wielu innych częściach świata. 

W “zachodniej” kosmetyce również ceni się go za dobroczynne właściwości dla cery oraz fakt, że dobrze wpisuje się w trend pielęgnacji inspirowanej naturą. Co ciekawe, często określa się go mianem roślinnej alternatywy dla retinolu – przede wszystkim ze względu na podobny kierunek działania 

To właśnie ten roślinny „rodowód” bakuchiolu stanowi między nimi jedną z głównych różnic, ale nie jedyną, dlatego warto przyjrzeć się im bliżej. 

Bakuchiol a retinol – czym się różnią?

Porównanie „bakuchiol a retinol” często pojawia się w kontekście pielęgnacji skóry, ponieważ przypisuje się im podobny kierunek działania (m.in. anti-aging). Mimo zbliżonych właściwości, warto jednak zwrócić uwagę na to co je różni, ponieważ może to ułatwić dopasowanie składnika do potrzeb skóry, jej rodzaju oraz indywidualnej rutyny pielęgnacyjnej.

Poza tym, że obydwa mają inną budowę chemiczną oraz fakt, że bakuchiol ma źródło roślinne, a retinol jest pochodną witaminy A, jedna z najczęściej wskazywanych różnic dotyczy sposobu, w jaki skóra na nie reaguje. Otóż bakuchiol, uznawany jest za składnik łagodniejszy, dlatego bywa wybierany przez osoby o delikatniejszej i wrażliwej cerze.

Retinol natomiast – szczególnie na początku stosowania – u części osób może wywołać przejściowe reakcje skóry, takie jak przesuszenie, łuszczenie, zaczerwienienie czy uczucie szczypania. Warto jednak podkreślić, że przy ostrożnym wprowadzaniu, ryzyko takich reakcji można zwykle ograniczyć. 

O tym, jak wprowadzić retinol do pielęgnacji i go stosować przeczytasz TUTAJ. 

Właśnie z tego względu, w zestawieniu “retinol a bakuchiol”, ten pierwszy składnik najczęściej zaleca się stosować w rutynie wieczornej, a w ciągu dnia szczególnie pilnować ochrony przeciwsłonecznej, ponieważ uwrażliwiona cera może mocniej reagować na kontakt z promieniowaniem UV.

Działanie bakuchiolu. Jaki ma wpływ na skórę?

Roślinne składniki cieszą się popularnością nie tylko ze względu na swoje naturalne pochodzenie, dzięki któremu wpisują się w obecne trendy pielęgnacyjne, ale też z uwagi na konkretne, cenne właściwości. Działanie bakuchiolu dobrze to pokazuje, ponieważ wspiera on cerę na kilku poziomach, wpływając na jej codzienną kondycję. Co dokładnie robi dla skóry? 

• Wspiera procesy regeneracyjne, m.in. pobudzając produk kolagenu i elastyny – białek wpływających na jej sprężystość. 
• Przyspiesza złuszczanie martwych komórek naskórka, co również wspomaga procesy odnowy. 
• Jako antyoksydant pomaga w walce z wolnymi rodnikami, odpowiedzialnymi za starzenie się skóry. 
• Działa antybakteryjnie i przeciwzapalnie, a ponadto reguluje wydzielanie sebum, przez co wspiera równowagę skóry. 

Wielokierunkowe właściwości bakuchiolu i jego dobra tolerancją, sprawiają, że jest on coraz bardziej popularnym składnikiem w wielu nowoczesnych formułach kosmetycznych. Dzięki temu też, często pojawia się w pielęgnacji ukierunkowanej na różne potrzeby cery.  

Dla kogo bakuchiol będzie dobrym wyborem? 

Uniwersalny charakter, “roślinnego retinolu” czyni go dobrym wyborem dla posiadaczy niemal każdego rodzaju skóry. Jego działanie powinny wypróbować zwłaszcza osoby z: 

• cerą dojrzałą – dzięki wspomaganiu procesów naprawczych, może poprawić wygląd i kondycję skóry z pierwszymi oznakami starzenia, np. drobnymi zmarszczkami czy utratą jędrności; 
• cerą wrażliwą – jego łagodne działanie sprawia, że nadaje się do pielęgnacji delikatnej skóry skłonnej do podrażnień; 
• cerą problematyczną – właściwości przeciwzapalne, antybakteryjne i regulujące pracę gruczołów łojowych, powodują, że częstym wyborem jest bakuchiol na trądzik oraz do pielęgnacji skóry tłustej, nadmiernie błyszczącej; 
• cerą z przebarwieniami – wspierając złuszczanie naskórka, sprawdza się w pielęgnacji skóry z nieestetycznymi plamami pigmentacyjnymi – np. posłonecznymi lub pozapalnymi. 

Jak stosować bakuchiol w pielęgnacji? 

Ze względu na łagodne działanie i dobrą tolerancję, bakuchiol nie wymaga tak dużej ostrożności we wprowadzaniu do rutyny jak chociażby retinol. Mimo wszystko jednak, aby cieszyć się efektami jego stosowania, warto pamiętać o kilku podstawowych zasadach zanim pierwszy raz się po niego sięgnie.

Najważniejsze, żeby kosmetyki z jego zawartością używać na uprzednio oczyszczoną skórę, czyli jako drugi etap pielęgnacji. Jeśli po myciu używasz toniku lub esensji, będzie to trzeci krok rutyny. W zależności od rodzaju cery i rezultatów jakie chcesz osiągnąć, możesz także wybrać różne formuły dopasowane do swoich potrzeb.

Bakuchiol w kosmetykach – serum czy krem?

Bakuchiol w kosmetykach najczęściej można znaleźć w produktach przeznaczonych do pielęgnacji twarzy – przede wszystkim jako serum lub krem. To, na który produkt się zdecydujesz, zależy głównie od oczekiwanych efektów, ale także preferencji dotyczących np. konsystencji i sposobu stosowania. 

• Serum z bakuchiolem ma zazwyczaj lekką i bardziej skoncentrowaną formułę. Dzięki temu dobrze sprawdza się u osób, które oczekują bardziej intensywnego działania, bez obciążania skóry. Z uwagi na wysokie stężenie składnika aktywnego, producent zaleca niekiedy jego nakładanie kilka razy w tygodniu – nie każdego dnia.
• Booster posiada podobne cechy do serum. Można go stosować w celu wzmocnienia właściwości innych kosmetyków. Aplikuje się go po oczyszczaniu, ale przed serum i kolejnymi produktami. 
• Krem do twarzy z bakuchiolem to świetny wybór do codziennej pielęgnacji. Oprócz działania anti-aging lub przeciwtrądzikowego, często łączony jest z innymi składnikami, które np. wzmacniają nawilżenie i chronią skórę przed negatywnym wpływem czynników środowiskowych.

Na półkach drogeryjnych można też znaleźć  wiele produktów przeznaczonych do delikatnej okolicy oczu. Kremy i sera tego typu są dopasowane do cieńszej i wrażliwej skóry w tym obszarze. Dzięki temu mogą być bezpiecznie stosowane w celu poprawy kondycji i “odświeżenia” tej wrażliwej strefy. 

Jakie stężenie bakuchiolu wybrać?

To, jakie stężenie bakuchiolu wybrać, zależy od kilku czynników, m.in.: rezultatów na jakie się nastawiasz, ale także tego czy Twoja skóra jest przyzwyczajona do działania składników aktywnych. Jego zawartość w popularnych kosmetykach wynosi na ogół 0,5-2%. Mimo że jest to związek dobrze tolerowany, przy skórze bardzo wrażliwej, zawsze warto zacząć od najniższych wartości i obserwować reakcje.

Po wyższe stężenia można sięgnąć, gdy skóra dobrze reaguje na większość substancji aktywnych i zależy Ci na bardziej ukierunkowanej pielęgnacji. Warto jednak pamiętać, że o skuteczności kosmetyku nie decyduje wyłącznie sama zawartość bakuchiolu. Równie istotne są:

• cała kompozycja formuły, 
• obecność innych składników wspierających jego działanie, 
• regularność stosowania. 

To właśnie te elementy w dużej mierze wpływają na efekty pielęgnacji. 

Bakuchiol rano czy wieczorem? Czy można stosować go latem?

Ze względu na podobne właściwości do retinolu, wiele osób pyta czy istnieje jakaś zależność między bakuchiolem a słońcem. Pytania najczęściej dotyczą tego czy kosmetyki z jego dodatkiem, podobnie jak te z pochodną witaminy A, można stosować tylko na noc. 

Odpowiedź brzmi – NIE. Mimo wielu podobieństw, “roślinny retinol” ma o wiele łagodniejsze działanie i nie uwrażliwia skóry na promieniowanie UV. Z tego względu można go używać zarówno w ciągu dnia, jak i w pielęgnacji wieczornej. Nie ma również przeciwwskazań do tego, żeby bakuchiol stosować latem.

Nie zmienia to jednak faktu, że w codziennej rutynie warto stosować krem z SPF (najlepiej 50 lub 50+). Taka ochrona pomaga ograniczać negatywny wpływ promieniowania słonecznego, w tym fotostarzenie i powstawanie przebarwień, dlatego dobrze uzupełnia pielęgnację z bakuchiolem i wspiera jej założenia.

Z czym łączyć bakuchiol, a z czym nie?

Aby dodatkowo wzmocnić działanie bakuchiolu, warto wiedzieć, z jakimi składnikami warto go zestawiać, a jakich “duetów” raczej unikać. Otóż, mile widziane substancje to te, które uzupełniają i intensyfikują efekty pielęgnacji. Warto zatem łączyć bakuchiol i : 

• witaminę C – zwłaszcza w formie olejowej – rozjaśnia przebarwienia, wyrównuje koloryt; 
• niacynamid – wspiera barierę hydrolipidową, chroni skórę przed działaniem niekorzystnych czynników zewnętrznych; 
• kwas hialuronowy – pozwala utrzymać odpowiedni poziom nawilżenia cery; 
• skwalan – nawadnia skórę, wzmacnia jej barierę ochronną, sprzyja regeneracji. 

Z czym nie łączyć bakuchiolu? Nie zaleca się stosowania go w jednej rutynie z pochodnymi witaminy A (retinolem i retinalem) oraz silnymi kwasami. Takie zestawienie może zbyt mocno kumulować działanie składników wpływających na odnowę i złuszczanie naskórka, przez co pielęgnacja staje się zbyt intensywna i może prowadzić do podrażnień.  

Efekty stosowania bakuchiolu – czego można się spodziewać? 

Regularne stosowanie “roślinnego retinolu” zgodnie z zaleceniami i potrzebami swojej cery, może przynieść korzystne dla jej wyglądu rezultaty. Najczęściej dostrzegane efekty używania bakuchiolu to: 

• wygładzenie i ujędrnienie skóry – może zminimalizować widoczność drobnych zmarszczek i poprawić sprężystość cery;
• ujednolicenie kolorytu – wpływa na rozjaśnienie plam pigmentacyjnych różnego pochodzenia;
• zmniejszenie błyszczenia – sprawia, że skóra jest mniej tłusta i nie “świeci” się;
• redukcja niedoskonałości – “wycisza” zmiany zapalne, niweluje zaskórniki i wypryski.

Wg często spotykanych opinii stosujących, bakuchiol przy systematycznym używaniu może dać widoczne rezultaty już po kilku (najczęściej 4) tygodniach aplikacji. Wiele zależy jednak od wyjściowego stanu skóry oraz formuły kosmetyku. 

Czy można używać bakuchiol w ciąży i podczas karmienia piersią?

Wiele osób zastanawia się, czy można używać bakuchiol w ciąży. Ze względu na jego łagodne działanie i dobrą tolerancję przez skórę, nie ma szczególnych przeciwwskazań do stosowania kosmetyków z jego zawartością w tym czasie ani podczas karmienia piersią. Z tego powodu bakuchiol bywa wybierany przez panie, które spodziewając się dziecka chcą kontynuować świadomą pielęgnację, ale unikają silniejszych substancji aktywnych. 

Tak jak w przypadku każdego produktu, głównym ograniczeniem jest indywidualna nadwrażliwość lub alergia na dany składnik. Dlatego przed wprowadzeniem nowego preparatu do pielęgnacji warto obserwować reakcję skóry, a w razie wątpliwości skonsultować jego stosowanie ze specjalistą. 

FAQ – najczęściej zadawane pytania 

Czy bakuchiol sprawdzi się u osób, które źle tolerują retinol?

Często tak, ponieważ bakuchiol uznawany jest za składnik łagodniejszy i zwykle lepiej tolerowany przez skórę. Z tego względu bywa wybierany przez osoby, które doświadczyły podrażnień po stosowaniu retinolu. Jak zawsze w pielęgnacji, warto jednak obserwować reakcję swojej skóry.

Czy bakuchiol jest naturalnym składnikiem kosmetyków?

Tak, bakuchiol ma pochodzenie roślinne. Pozyskuje się go z rośliny Psoralea corylifolia (Babchi), dlatego często pojawia się w kosmetykach inspirowanych pielęgnacją naturalną. W recepturach kosmetycznych stosuje się go w oczyszczonej i stabilnej formie. 

Czy bakuchiol może być jedynym składnikiem aktywnym w pielęgnacji?

Może stanowić jeden z głównych składników aktywnych w rutynie pielęgnacyjnej. Wiele osób stosuje go samodzielnie, zwłaszcza w prostszych schematach pielęgnacji. Jednocześnie dobrze komponuje się także z innymi składnikami wspierającymi kondycję skóry. 

Czy bakuchiol można stosować przez cały rok bez robienia przerw?

Tak, bakuchiol uznawany jest za składnik, który można stosować przez cały rok. Nie wykazuje działania zwiększającego wrażliwość skóry na promieniowanie UV, dlatego bywa używany zarówno zimą, jak i latem. W codziennej pielęgnacji nadal warto jednak pamiętać o ochronie przeciwsłonecznej. 

Czy bakuchiol jest odpowiedni dla osób, które dopiero zaczynają świadomą pielęgnację?

Tak, dzięki łagodnemu działaniu bakuchiol często polecany jest osobom stawiającym pierwsze kroki w bardziej świadomej pielęgnacji. Może być więc dobrym wprowadzeniem do stosowania składników aktywnych.  

Bibliografia 

1. M. Grzelecki, N. Tyburc, K. Paradowska, Bakuchiol: następca retinolu, Herbalism 2023, 7(1):129-142, https://www.researchgate.net/publication/370832120_Bakuchiol_nastepca_retinolu, [data dostępu: 07.03.2026].
2. A. Musiałek, Bakuchiol – roślinne panaceum na zmarszczki, Biotechnologia.pl 2021, https://biotechnologia.pl/kosmetologia/bakuchiol-roslinne-panaceum-na-zmarszczki,20948, [data dostępu: 07.03.2026].
3. A. Kulawik-Pióro, Bakuchiol – retinoid botaniczny i jego zastosowanie w kosmetykach anti-age, Biotechnologia.pl 2017, https://biotechnologia.pl/kosmetologia/bakuchiol-retinoid-botaniczny-i-jego-zastosowanie-w-kosmetykach-anti-age,16717, [data dostępu: 07.03.2026].
4. J. Fabrowska-Bala, Retinol i bakuchiol – porównanie bezpieczeństwa, Chemia i biznes 2021, https://www.chemiaibiznes.com.pl/artykuly/retinol-i-bakuchiol-porownanie-bezpieczenstwa, [data dostępu: 07.03.2026]. 
5. M. Bernat, M. Matysek-Nawrocka, W. Cioczek, Składniki aktywne w kosmetykach przeciwstarzeniowych. Kosmetologia Estetyczna. 2016;6(5).