Porowatość włosów – sekret dopasowanej pielęgnacji

Czym właściwie jest porowatość włosów? 

Aby zrozumieć, czym jest porowatość włosów, na początek warto przyjrzeć się ich budowie. Otóż każdy włos składa się z małych łusek, ułożonych wokół jego łodygi – w podobny sposób jak dachówki. Mogą one ściśle przylegać do jego powierzchni lub być mniej lub bardziej odchylone. To właśnie stopień ich rozchylenia decyduje o porowatości – im większy, tym jest ona wyższa. 

W praktyce ma to wpływ na sposób w jaki kosmyki chłoną i zatrzymują wilgoć, co przekłada się także na ich wygląd – mogą być bardziej gładkie lub szorstkie. Ważne jednak, aby pamiętać, że poziomu porowatości, nie trzeba traktować jako problem, lecz informację o strukturze pasm i ich potrzebach. Odpowiednio rozpoznana pozwala lepiej dopasować pielęgnację, dzięki czemu włosy mogą odzyskać dobrą kondycję i zadbany wygląd. 

Sprawdź: Jak prawidłowo zadbać o włosy? Kompletny poradnik pielęgnacyjny

Jak sprawdzić porowatość włosów? Prosty test w domu 

Strukturę włosów można wstępnie rozpoznać samodzielnie, np. obserwując ich reakcję na codzienne zabiegi. Warto jednak pamiętać, że takie metody mają charakter orientacyjny, dlatego w razie wątpliwości dobrze skonsultować się z fryzjerem lub trychologiem, którzy pomogą trafniej ocenić ich typ i dobrać odpowiednią pielęgnację.  

Zanim jednak udasz się do specjalisty, możesz spróbować określić budowę pasm przy pomocy kilku prostych testów. Jak sprawdzić porowatość włosów w domowych warunkach? Poniżej najbardziej popularne metody. 

Test ze szklanką wody 

Jednym z najczęściej opisywanych sposobów jest tzw. test ze szklanką wody. Polega on na umieszczeniu pojedynczego, czystego włosa w naczyniu z letnią wodą i obserwacji jego położenia. Przyjmuje się, że jeśli po kilku minutach włos utrzymuje się na powierzchni, prawdopodobnie jest niskoporowaty, a kiedy opada na dno może to być oznaką wysokiej porowatości. Kosmyk, który “zawiśnie” w połowie szklanki, wskazuje na średnią porowatość. 

Warto jednak traktować ten test wyłącznie jako orientacyjną wskazówkę, a nie pewną “diagnozę”, ponieważ na wynik może wpłynąć wiele czynników, np. niedokładne umycie włosów i obecność kosmetyków do stylizacji na ich powierzchni. 

Zobacz: Jak myć włosy? Sprawdzone zasady pielęgnacji krok po kroku

Zachowanie włosów po myciu i suszeniu 

Kolejnym testem na porowatość włosów jest ich stan po oczyszczaniu. Przykładowo – włosy niskoporowate, pozostawione po myciu zwykle schną wolniej (ok. 2 godzin), a wysokoporowate szybciej (15-30 minut). Kosmyki o średniej porowatości plasują się gdzieś pomiędzy. 

Istotny jest także wygląd włosów po wysuszeniu suszarką. Niskoporowate są przeważnie gładkie i lśniące. Średnioporowate mogą lekko się puszyć, , ale zazwyczaj ich objętość pozostaje pod kontrolą. Z kolei włosy wysokoporowate mają największą tendencję do puszenia i są trudniejsze do ujarzmienia. 

Jak włosy reagują na co dzień? 

Cennych informacji o stopniu porowatości może dostarczyć również monitorowanie włosów i ich reakcji na codzienne zabiegi pielęgnacyjne, stylizację oraz inne czynniki zewnętrzne. Pasma niskoporowate np. często są najbardziej odporne na działanie wilgoci – rzadko się puszą, ale łatwo je obciążyć “bogatymi” w składzie kosmetykami, np. tymi z zawartością olejów.  

Średnioporowate znajdują się bardziej “pośrodku” – mogą się lekko puszyć przy wysokiej wilgotności powietrza, ale dobrze przyjmują stylizację i reagują na olejowanie adekwatnie do ilości nałożonego produktu. 

Włosy wysokoporowate z kolei, są najbardziej wrażliwe na warunki środowiskowe, odstają, są “niesforne”, a ich objętość znacznie zwiększa się pod wpływem wilgoci. Do stylizacji potrzebują zazwyczaj mocniejszych formuł utrwalających, a jeśli chodzi o pielęgnację to lubią olejowanie (odpowiednio dobranym olejem), dzięki któremu można nad nimi łatwiej zapanować. 

Aby zrozumieć, dlaczego Twoje kosmyki zachowują się w określony sposób – zarówno podczas domowych testów jak i codziennej rutyny, warto przyjrzeć się z bliska ich budowie i wynikającym z niej cechom. Sprawdź, jakie to włosy niskoporowate, średnioporowate, wysokoporowate  pod względem struktury i jak radzą sobie z utrzymaniem wilgoci. 

Włosy niskoporowate – lekkie formuły to podstawa 

Włosy o niskiej porowatości charakteryzują się ściśle przylegającymi łuskami, dzięki czemu są gładkie i lśniące. Często uznawane są za łatwe w codziennej stylizacji i pielęgnacji, ponieważ rzadko się puszą i są mniej podatne na uszkodzenia czy rozdwajanie końcówek. Przeważnie są proste i “sypkie”, co może jednak nieco utrudniać ich obsługę. 

Ponadto, ich zwarta struktura sprawia, że trudniej wchłaniają wilgoć i składniki aktywne, chociaż gdy już je przyjmą, potrafią utrzymać je dłużej. Nadmiar kosmetyków natomiast, łatwo je obciąża. W efekcie mogą tracić objętość i wyglądać na “przyklapnięte”. Niektórzy uważają, że w ich przypadku, w ramach pielęgnacji wystarczy delikatny szampon, jednak warto od czasu do czasu sięgnąć także po odżywkę. 

Najlepiej sprawdzają się przy nich  lekkie formuły i oszczędne stosowanie produktów. Kluczowe jest również utrzymanie równowagi PEH (pomiędzy proteinami, emolientami i humektantami). Warto przy tym zachować ostrożność z proteinami, aby nie nie usztywniać włosów, ale zapewnić im świeży, lekki wygląd.  

Jeśli chodzi o pozostałe składniki, lepiej wybierać niewielkie ilości tych, które najlepiej wnikają do wnętrza włosa. W przypadku emolientów będą to oleje o małej cząsteczce np. olej jojoba i olej kokosowy, a wśród humektantów – aloes czy pantenol. Podczas aplikacji konkretnych preparatów, dobrze jest stosować ciepło, żeby rozchylić nieco łuski i ułatwić im wniknięcie w głąb łodygi. 

Włosy średnioporowate – balans ma znaczenie 

Łuski włosów średnioporowatych nie są ani zbyt mocno przylegające, ani za bardzo odchylone. Takie pasma uznawane są więc za najbardziej “uniwersalne” – łączące cechy nisko i wysokoporowatych. Zwykle dobrze chłoną i utrzymują wilgoć, są miękkie, nierzadko falowane, dobrze reagują na pielęgnację i stylizację. 

Mimo wszystko jednak, mogą tracić równowagę – właśnie ze względu na umiarkowane rozchylenie łusek, które sprawia, że stosunkowo szybko reagują na to, co im dostarczasz. Ich kondycja może więc wyraźnie zmieniać się pod wpływem czynników zewnętrznych i stosowanych kosmetyków.  

W praktyce oznacza to np., że czasami puszą się pod wpływem wilgoci, a przy nieostrożnie dobranych produktach mogą stać się nieco szorstkie. Przy odpowiednio dobranych formułach (łagodnych szamponach, odżywkach) bez problemu można jednak poprawić ich kondycję i ujarzmić fryzurę. 

Sprawdzą się tu m.in. proteiny (np. mleczne, pszeniczne). Dodatkowo, dobrze wspomagać ich kondycję humektantami – np. kwasem hialuronowym i mocznikiem oraz emolientami, np. olejem rycynowym lub migdałowym – dostosowując proporcje do aktualnego stanu włosów. 

Włosy wysokoporowate – intensywna pielęgnacja pod kontrolą 

Włosy wysokoporowate charakteryzują się mocno odchylonymi łuskami, przez co ich powierzchnia nie jest gładka. Zazwyczaj są bardziej suche, szorstkie w dotyku, matowe i podatne na puszenie. Często się plączą, mogą mieć skłonność do łamliwości i rozdwajania końcówek, dlatego bywają uznawane za najbardziej wymagające w pielęgnacji. 

Jednocześnie są zwykle podatne na stylizację – łatwo nadać im kształt, a fryzura potrafi utrzymywać się przez dłuższy czas. Ich struktura sprawia, że łatwo chłoną wilgoć i składniki aktywne, ale równie szybko je tracą. W efekcie są bardziej wrażliwe na działanie czynników zewnętrznych, takich jak wilgoć, wiatr czy modelowanie na gorąco. Ich wygląd może się szybko zmieniać w zależności od warunków i stosowanych produktów. 

W pielęgnacji kosmyki o wysokiej porowatości wymagają składników, które wspierają odbudowę ich struktury, takich jak proteiny (np. jedwab, kolagen), a także rozsądnej porcji nawilżenia dostosowanej do indywidualnych potrzeb – np. z użyciem miodu czy gliceryny. 

Równie ważną rolę odgrywają emolienty o dużej cząsteczce (np. olej winogronowy i z kiełków pszenicy), które tworzą ochronną warstwę i pomagają zatrzymać wilgoć wewnątrz włosa. W praktyce najlepiej sprawdzają się tu bogatsze odżywki, regenerujące maski oraz oleje stosowane na długości włosów. Warto jednak na bieżąco obserwować ich kondycję i adekwatnie dopasowywać proporcje tych składników. 

Czy porowatość włosów może się zmienić? 

Poziom porowatości nie jest stałą cechą – wpływają na niego zarówno naturalne predyspozycje jak i czynniki zewnętrzne. Przykładowo – nadmierna ekspozycja na promieniowanie UV, zbyt "agresywna" stylizacja, częste zabiegi takie jak rozjaśnianie i farbowanie, mogą bardziej rozchylić łuski. 

Dzięki odpowiednio dobranym produktom, można natomiast je domknąć, a tym samym zmniejszyć stopień porowatości. Ważne, aby na bieżąco obserwować  kondycję włosów i dostosowywać codzienną rutynę do aktualnych potrzeb. 

Zobacz: Ochrona włosów przed słońcem – czy istnieje SPF do włosów?

Najczęstsze błędy w pielęgnacji włosów według porowatości 

Choć świadomość porowatości włosów może znacząco ułatwić pielęgnację, w praktyce zdarzają się większe i mniejsze “wpadki”, które zaburzają ich kondycję. Często wynikają one nie z braku starań, ale z niedopasowania kosmetyków do aktualnych potrzeb włosów. Najczęstsze błędy to: 

• kopiowanie gotowych schematów pielęgnacyjnych – to, co sprawdza się u innych, nie zawsze zadziała u Ciebie. Zawsze należy uwzględnić indywidualne potrzeby i reakcje włosów;  

• nadmiar jednego rodzaju produktów – wybór konkretnej grupy kosmetyków, czy składników, może zaburzyć równowagę włosów, np. przeciążając je lub usztywniając i wzmagając puszenie; 

• brak elastyczności w pielęgnacji – przywiązanie do jednego schematu mimo zmieniającej się kondycji włosów; 

• niewłaściwa stylizacja – niedopasowane metody modelowania do stanu włosów – np. układanie na gorąco pasm o wysokiej porowatości. 

Świadoma pielęgnacja włosów nie polega na sztywnym trzymaniu się zasad, ale na umiejętności ich dopasowania do bieżących potrzeb. Obserwując kosmyki i reagując na zmiany w ich strukturze, można stopniowo wypracować rutynę, która naprawdę im służy. To właśnie taka uważność najczęściej przekłada się na ich lepszą kondycję i estetyczny wygląd. 

FAQ – najczęściej zadawane pytania 

Jaka porowatość włosów jest najlepsza? 

Nie ma jednej „najlepszej” porowatości – każdy typ włosów może wyglądać dobrze przy odpowiedniej pielęgnacji. Z tego powodu warto regularnie obserwować ich kondycję i na bieżąco dobierać produkty dopasowane do aktualnych potrzeb. . 

Czym się różnią włosy średnioporowate od wysokoporowatych? 

Włosy średnioporowate mają umiarkowanie rozchylone łuski, dzięki czemu są bardziej zrównoważone i łatwiejsze w pielęgnacji. Wysokoporowate mają mocniej odchylone łuski, przez co szybciej tracą wilgoć, częściej się puszą i wymagają intensywniejszej pielęgnacji 

Jakie szampony polecane są do włosów o niskiej porowatości? 

Najlepiej sprawdzają się lekkie szampony, które dokładnie oczyszczają, ale nie obciążają włosów. Warto unikać bardzo ciężkich, oleistych, silnie wygładzających formuł, które mogą powodować efekt “przyklapnięcia”, a stawiać na formuły nawilżające. 

Jak zmniejszyć porowatość włosów? 

Można to osiągnąć odpowiednio dobraną pielęgnacją, pozwalającą odzyskać równowagę PEH. Pomocne będą zwłaszcza produkty bogate w proteiny i emolienty oraz płukanki octowe i kwasowe, przy czym ich ilość zawsze należy dostosować do reakcji kosmyków. 

Bibliografia: 

1. P. Styczeń, Włosom na ratunek, Art of Beauty, 2, (2015), s. 32-39  
2. M. Nowak, Pielęgnacja włosów i skóry głowy. Teoria i praktyka. Kraków 2017: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego 
3. M. Kostrzewa, Dobieranie preparatów do pielęgnacji włosów, Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy 2007 
4. A. Niedziałek, Robię włosing, czyli jak świadomie i skutecznie dbać o włosy, Warszawa 2021 
5. Porowatość włosów – jak określić typ porowatości i dobrać do niego pielęgnację?, Instytut Trychologii, https://trychologia.edu.pl/blog/porowatosc-wlosow-jak-okreslic-typ-porowatosci-i-dobrac-do-niego-pielegnacje, [data dostępu: 22.03.2026]